ໄພ້ທາໂຣ້ (Tarot) ແມ່ນຊຸດໄພ້ທີ່ມີທັງໝົດ 78 ໃບ ເຊິ່ງຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນປັດຈຸບັນ ເພື່ອການພະຍາກອນ, ການຄົ້ນຫາຕົວຕົນ ແລະ ການແນະນຳທາງຈິດວິນຍານ. ໄພ້ທາໂຣ້ໃນຍຸກປັດຈຸບັນ ປະກອບດ້ວຍໄພ້ຊຸດໃຫຍ່ 22 ໃບ ແລະ ໄພ້ຊຸດຍ່ອຍ 56 ໃບ, ເຊິ່ງແຕ່ລະໃບລ້ວນແຕ່ເຕັມໄປດ້ວຍພາບສັນຍະລັກ ທີ່ສະທ້ອນເຖິງສະພາວະຈິດວິທະຍາຂອງມະນຸດ, ປະສົບການຊີວິດ ແລະ ສັກກາຍະພາບພາຍໃນ. ຕະຫຼອດໄລຍະເວລາກວ່າ 4 ສະຕະວັດທີ່ຜ່ານມາ, ໄພ້ທາໂຣ້ໄດ້ມີວິວັດທະນາການຜ່ານຫຼາຍໄລຍະ, ຈົນຄ່ອຍໆ ປ່ຽນໂສມຈາກເກມໄພ້ທຳມະດາ ກາຍມາເປັນເຄື່ອງມືທາງຈິດວິນຍານ ແລະ ການສຳຫຼວດພາຍໃນຈິດໃຈທີ່ເລິກເຊິ່ງ.
ຕົ້ນກຳເນີດຕົ້ນກຳເນີດ: ເກມແຫ່ງຍຸກຟື້ນຟູສິລະປະ (ສະຕະວັດທີ 15)
ຕົ້ນກຳເນີດຂອງໄພ້ທາໂຣ້ຍັງຄົງມີບາງສ່ວນທີ່ເປັນຄວາມລຶກລັບ, ແຕ່ຫຼັກຖານທາງປະຫວັດສາດບົ່ງບອກວ່າ ມັນປະກົດຕົວຄັ້ງທຳອິດໃນປະເທດອີຕາລີ ໃນຊ່ວງສະຕະວັດທີ 15. ໄພ້ຊຸດທຳອິດ ເຊັ່ນ Visconti-Sforza ແລະ Sola Busca ຖືກສ້າງຂຶ້ນເພື່ອຄວາມບັນເທີງໃນໝູ່ຊົນຊັ້ນສູງ. ໃນເວລານັ້ນ, ທາໂຣ້—ເຊິ່ງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນຊື່ Tarocchi—ແມ່ນເກມໄພ້ທີ່ຫຼິ້ນກັນໃນຍຸກເຣເນຊັງ (Renaissance), ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍໄພ້ 4 ຊຸດ (ໄມ້ເທົ້າ, ຈອກ, ດາບ, ແລະ ຫຼຽນ) ແລະ ຊຸດໄພ້ພິເສດທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ໄພ້ແຫ່ງໄຊຊະນະ’, ເຊິ່ງຕໍ່ມາເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ໄພ້ຊຸດໃຫຍ່ (Major Arcana).
ໃນຊ່ວງເວລານັ້ນ, ໄພ້ທາໂຣ້ຍັງບໍ່ມີຈຸດປະສົງທາງດ້ານຄວາມເຊື່ອ ຫຼື ຄວາມລຶກລັບໃດໆ. ມັນຖືກໃຫ້ຄຸນຄ່າໃນເລື່ອງຂອງການອອກແບບທາງສິລະປະ ແລະ ບົດບາດທາງສັງຄົມຫຼາຍກວ່າຄວາມໝາຍທາງດ້ານຈິດວິນຍານ.
ການຕື່ນຮູ້ທາງຈິດວິນຍານ ແລະ ຄວາມລຶກລັບ (ສະຕະວັດທີ 18)
ການປ່ຽນຜ່ານທາງຈິດວິນຍານຂອງໄພ້ທາໂຣ້ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນໃນສະຕະວັດທີ 18. ທ່ານ Antoine Court de Gébelin, ນັກວິຊາການຊາວຝຣັ່ງ, ໄດ້ສະເໜີແນວຄິດວ່າ ໄພ້ທາໂຣ້ມີຕົ້ນກຳເນີດມາຈາກພູມປັນຍາຂອງເອຢິບບູຮານ ແລະ ບັນຈຸຄວາມຮູ້ທາງດ້ານຈິດວິນຍານທີ່ຖືກປິດບັງໄວ້. ໃນປຶ້ມຂອງເພິ່ນທີ່ຊື່ວ່າ Le Monde Primitif (1781), ເພິ່ນໄດ້ລະບຸວ່າ ໄພ້ທາໂຣ້ແມ່ນສັນຍະລັກຂອງເສັ້ນທາງສູ່ການຕື່ນຮູ້, ເຊິ່ງຖືວ່າເປັນການວາງຮາກຖານໃຫ້ກັບການຕີຄວາມໝາຍໃນທາງຄວາມເຊື່ອ ແລະ ຄວາມລຶກລັບມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.
ຕໍ່ມາຈາກເພິ່ນ, ທ່ານ Jean-Baptiste Alliette ຫຼື ທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ Etteilla (ເອດໄທລລາ), ໄດ້ກາຍເປັນບຸກຄົນທຳອິດທີ່ອອກແບບໄພ້ທາໂຣ້ຂຶ້ນມາເພື່ອໃຊ້ໃນການພະຍາກອນ ແລະ ໂຫລາສາດໂດຍສະເພາະ. ເພິ່ນໄດ້ຈັດພິມປຶ້ມຄູ່ມືການອ່ານໄພ້ທາໂຣ້ເຫຼັ້ມທຳອິດຂອງໂລກ, ເຊິ່ງຖືວ່າເປັນຈຸດປ່ຽນທີ່ສຳຄັນຂອງບົດບາດໄພ້ທາໂຣ້ — ຈາກການເປັນພຽງເກມໄພ້ ກາຍມາເປັນລະບົບແຫ່ງຄວາມລຶກລັບ ແລະ ການພະຍາກອນຢ່າງເຕັມຮູບແບບ.
ຍຸກກຳເນີດໄພ້ທາໂຣ້ຮ່ວມສະໄໝ (ສະຕະວັດທີ 19–20
ໃນຊ່ວງປາຍສະຕະວັດທີ 19 ແລະ ຕົ້ນສະຕະວັດທີ 20, ໄພ້ທາໂຣ້ໄດ້ຖືກນຳມາເຊື່ອມໂຍງຢ່າງເລິກເຊິ່ງກັບຮີດຄອງຄວາມເຊື່ອທາງດ້ານຈິດວິນຍານຂອງຕາເວັນຕົກ. ສະມາຄົມລັບ Hermetic Order of the Golden Dawn ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການກຳນົດຮູບແບບສັນຍະລັກຂອງໄພ້ທາໂຣ້ຮ່ວມສະໄໝ. ອິດທິພົນຂອງສະມາຄົມນີ້ໄດ້ນຳໄປສູ່ການສ້າງໄພ້ຊຸດ Rider-Waite-Smith ໃນປີ 1909, ເຊິ່ງເນັ້ນການໃຊ້ພາບປະກອບທີ່ລະອຽດ ແລະ ການຕີຄວາມໝາຍດ້ວຍສັນຊາດຍານ. ໄພ້ຊຸດນີ້ຍັງຄົງເປັນຊຸດໄພ້ທາໂຣ້ທີ່ຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງທີ່ສຸດໃນໂລກຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.
ໃນຊ່ວງໄລຍະເວລາດຽວກັນ, ທ່ານ Aleister Crowley ກໍໄດ້ພັດທະນາໄພ້ຊຸດ Thoth Tarot (ທັອດ ທາໂຣ້) ຂຶ້ນມາ, ໂດຍການປະສົມປະສານທາງດ້ານໂຫລາສາດ, ຄັບບາລາ (Kabbalah), ແລະ ປັດຊະຍາທາງຈິດວິນຍານທີ່ຊັບຊ້ອນເຂົ້າໄວ້ດ້ວຍກັນ. ເຖິງວ່າໄພ້ຊຸດນີ້ຈະຕີຄວາມໝາຍໄດ້ຍາກກວ່າ, ແຕ່ມັນກໍໄດ້ກາຍເປັນໄພ້ລະດັບຄລາສສິກສຳລັບຜູ້ສຶກສາ ແລະ ຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນລະດັບສູງ.
ໄພ້ທາໂຣ້ໃນຍຸກນິວເອຈ ແລະ ວັດທະນະທຳຮ່ວມສະໄໝ (ສະຕະວັດທີ 20 – ປັດຈຸບັນ)
ຕັ້ງແຕ່ຊ່ວງທົດສະວັດ 1960 ເປັນຕົ້ນມາ, ໄພ້ທາໂຣ້ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຜ່ານຂະບວນການນິວເອຈ (New Age), ໂດຍກາຍມາເປັນເຄື່ອງມືສຳລັບການສຳຫຼວດທາງຈິດວິນຍານ, ການເຮັດສະມາທິ ແລະ ການເຕີບໂຕສ່ວນບຸກຄົນ. ໃນຍຸກປັດຈຸບັນ, ໄພ້ທາໂຣ້ໄດ້ຂະຫຍາຍຕົວອອກນອກວົງການຄວາມເຊື່ອແບບເລິກລັບ ເຂົ້າສູ່ສັງຄົມທົ່ວໄປ ໂດຍປະກົດໃຫ້ເຫັນທັງໃນຮູບເງົາ, ສິລະປະ, ແຟຊັນ ແລະ ແພລດຟອມດິຈິຕອນຕ່າງໆ.
ຊຸດໄພ້ທາໂຣ້ຮ່ວມສະໄໝໃນປັດຈຸບັນ ໄດ້ມີການສຳຫຼວດຫົວຂໍ້ທີ່ຫຼາກຫຼາຍ — ຕັ້ງແຕ່ເລື່ອງທຳມະຊາດ ແລະ ຕຳນານບູຮານ ໄປຈົນເຖິງເລື່ອງຈິດວິທະຍາ ແລະ ວິຖີຊີວິດສະໄໝໃໝ່ — ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ໄພ້ທາໂຣ້ກາຍເປັນທັງການຝຶກຝົນທາງຈິດວິນຍານ ແລະ ເປັນສື່ກາງໃນການສ້າງສັນຜົນງານ. ໃນທຸກມື້ນີ້, ໄພ້ທາໂຣ້ຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງ ບໍ່ພຽງແຕ່ເພື່ອການພະຍາກອນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງໃຊ້ເພື່ອການທົບທວນຕົນເອງ, ການພັດທະນາສັນຊາດຍານ ແລະ ການເຮັດຄວາມເຂົ້າໃຈທາງດ້ານອາລົມໃຫ້ເລິກເຊິ່ງຕື່ມອີກ.
ມໍລະດົກທີ່ຍັງມີຊີວິດ
ຕະຫຼອດຫຼາຍສະຕະວັດທີ່ຜ່ານມາ, ໄພ້ທາໂຣ້ໄດ້ປັບຕົວໃຫ້ເຂົ້າກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງມະນຸດ ແລະ ການປ່ຽນແປງທາງວັດທະນະທຳຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ. ຈາກເກມໄພ້ເພື່ອຄວາມບັນເທີງໃນຍຸກເຣເນຊັງ ສູ່ປັດຊະຍາທາງຈິດວິນຍານທີ່ລຶກລັບ ແລະ ກາຍມາເປັນເຄື່ອງມືໃນການຄົ້ນຫາຕົວຕົນໃນຍຸກປັດຈຸບັນ, ໄພ້ທາໂຣ້ຍັງຄົງເປັນລະບົບທີ່ມີຄວາມຢືດຢຸ່ນ ແລະ ມີວິວັດທະນາການຢູ່ສະເໝີ. ສະເໜ່ທີ່ຍືນຍົງຂອງມັນ ຄືຄວາມສາມາດໃນການສະທ້ອນໂລກພາຍໃນຈິດໃຈ, ເຊິ່ງຊ່ວຍໃຫ້ແຕ່ລະບຸກຄົນເຂົ້າໃຈຕົນເອງໄດ້ດີຂຶ້ນ ແລະ ສາມາດນຳພາຊີວິດໄປດ້ວຍຄວາມຮູ້ຕົວ ແລະ ມີຄວາມໝາຍ.
ການເດີນທາງຂອງໄພ້ທາໂຣ້ຍັງອີກໄກກວ່າຈະສິ້ນສຸດລົງ — ມັນຍັງຄົງສ້າງແຮງບັນດານໃຈ, ເປັນເຂັມທິດນຳທາງ ແລະ ວິວັດທະນາການໄປພ້ອມໆກັບມວນມະນຸດຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ.
